ഇന്ത്യൻ പാസ്പോർട്ടുകള് എല്ലാം ഒരുപോലെ അല്ലെന്ന് എപ്പോഴെങ്കിലും ശ്രദ്ധിച്ചിട്ടുണ്ടോ ? ഇന്ത്യ നാലുനിറത്തിലുള്ള പാസ്പോർട്ടുകളാണ് നല്കുന്നത്. യാത്രക്കാരൻ്റെ പദവിയോ അല്ലെങ്കില് യാത്രയുടെ ലക്ഷ്യമോ സൂചിപ്പിക്കാനായി ആണ് ഇവ. നീല, വെള്ള, ചുവപ്പ് (മാറൂണ്), ഓറഞ്ച് എന്നീ നിറത്തിലാണ് ഇവയുള്ളത്. ഒറ്റനോട്ടത്തില് തന്നെ യാത്രികരെ തിരിച്ചറിയാൻ ഇമിഗ്രേഷൻ ഉദ്യോഗസ്ഥരെ ഈ വർണ്ണ സംവിധാനം സഹായിക്കുന്നു.
പാസ്പോർട്ട് നിയമം 1967 പ്രകാരം വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയത്തിൻ്റെ മേല്നോട്ടത്തിലാണ് ഇന്ത്യൻ പാസ്പോർട്ട് സംവിധാനം പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. ബയോമെട്രിക് ചിപ്പുകളോടുകൂടിയ ഇ-പാസ്പോർട്ടുകള് (e-passports) അടുത്തിടെ അവതരിപ്പിച്ചത് വിദേശ യാത്രകള് കൂടുതല് വേഗത്തിലും സുരക്ഷിതമായും സൗകര്യപ്രദമായും പൂർത്തിയാക്കാൻ ഇന്ത്യൻ പൗരന്മാരെ സഹായിക്കുന്നുണ്ട്.
നാല് പാസ്പോർട്ട് നിറങ്ങളും അവയുടെ അർത്ഥവും:
നീല: സാധാരണ പാസ്പോർട്ട് (Ordinary Passport)
ഇന്ത്യയില് ഏറ്റവും വ്യാപകമായി കൈവശം വെക്കുന്ന പാസ്പോർട്ടാണ് നീല പാസ്പോർട്ട്. ഇത് ഔദ്യോഗികമായി ഓർഡിനറി പാസ്പോർട്ട് എന്നറിയപ്പെടുന്നു. വ്യക്തിപരമായ യാത്രകള്, വിദ്യാഭ്യാസം, ബിസിനസ്സ്, അല്ലെങ്കില് വിനോദ യാത്രകള് എന്നിവയ്ക്കാണ് ഈ പാസ്പോർട്ട് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. സുരക്ഷ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനായി ബയോമെട്രിക് ചിപ്പ് ഉള്ച്ചേർത്ത ഇ-പാസ്പോർട്ടായും ഇത് ഇപ്പോള് ലഭ്യമാണ്. നീല പാസ്പോർട്ടിനായി അപേക്ഷിക്കുന്ന പൗരന്മാർ ജനന സർട്ടിഫിക്കറ്റ്, സാധുവായ ഫോട്ടോ ഐഡി (ആധാർ അല്ലെങ്കില് പാൻ കാർഡ് പോലെ), താമസ രേഖ (ഉദാഹരണത്തിന്, വൈദ്യുതി ബില്), കൂടാതെ ദേശീയതയുടെ തെളിവ് എന്നിവ നല്കണം.
വെള്ള: സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കായി
ഔദ്യോഗിക ആവശ്യങ്ങള്ക്കായി യാത്ര ചെയ്യുന്ന സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥർ, സിവില് സർവീസ് ജീവനക്കാർ, സൈനിക ഉദ്യോഗസ്ഥർ എന്നിവർക്ക് മാത്രമായാണ് വെള്ള പാസ്പോർട്ട്. ഈ നിറം അവരുടെ ഔദ്യോഗിക പദവി സൂചിപ്പിക്കുകയും ഇമിഗ്രേഷൻ കൗണ്ടറുകളില് ചില പ്രത്യേക പരിഗണനകള് നല്കുകയും ചെയ്യാം. ഈ പാസ്പോർട്ടിനും കൃത്രിമം തടയാൻ RFID ചിപ്പ് ഉള്ള സുരക്ഷിതമായ ഇ-പാസ്പോർട്ട് രൂപമുണ്ട്. വെള്ള പാസ്പോർട്ട് ലഭിക്കുന്നതിനുള്ള നടപടിക്രമം കൂടുതല് കർശനമാണ്. അപേക്ഷകർ സർക്കാർ ഐഡി, അവരുടെ വകുപ്പില് നിന്നുള്ള ഡ്യൂട്ടി സർട്ടിഫിക്കറ്റ്, ഔദ്യോഗിക ഫോർവേഡിംഗ് ലെറ്റർ, കൂടാതെ പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ ഓഫീസിൻ്റെ (PMO) ക്ലിയറൻസ് എന്നിവ ഹാജരാക്കണം.
ചുവപ്പ് (മാറൂണ്): നയതന്ത്ര പദവി
നയതന്ത്രജ്ഞർ, മുതിർന്ന സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥർ, അവരുടെ കുടുംബാംഗങ്ങള് എന്നിവർക്കായി നീക്കിവച്ചിട്ടുള്ള പാസ്പോർട്ടാണ് ചുവപ്പ് അല്ലെങ്കില് മാറൂണ് നിറത്തിലുള്ള പാസ്പോർട്ട്. ഈ പാസ്പോർട്ട് കൈവശമുള്ളവർക്ക് നയതന്ത്രപരമായ പ്രത്യേക പരിഗണനകള് ലഭിക്കും. കൂടാതെ വേഗത്തിലുള്ള വിസ നടപടികളും നിരവധി രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് വിസയില്ലാതെ പ്രവേശിക്കാനുള്ള സൗകര്യവും ഇവർക്ക് ലഭിക്കാറുണ്ട്. ഈ പാസ്പോർട്ടുകളും ഇ-പാസ്പോർട്ട് ഫോർമാറ്റില് ലഭിക്കുന്നുണ്ട്. ഔദ്യോഗിക ഐഡി, ഡ്യൂട്ടി സർട്ടിഫിക്കറ്റുകള്, പിഎംഒ ക്ലിയറൻസ് എന്നിവയുള്പ്പെടെ കർശനമായ പരിശോധനകള്ക്ക് ശേഷമാണ് നയതന്ത്ര പാസ്പോർട്ടിനുള്ള അപേക്ഷകള് പരിഗണിക്കുന്നത്.
ഓറഞ്ച്: ഇസിആർ പാസ്പോർട്ട് (ECR Passport)
ഓറഞ്ച് പാസ്പോർട്ട് ഇഷ്യൂ ചെയ്യുന്നത് എമിഗ്രേഷൻ ചെക്ക് ആവശ്യമുള്ള (Emigration Check Required – ECR) പൗരന്മാർക്കാണ്. സാധാരണയായി, ഒരു നിശ്ചിത തലത്തിലുള്ള വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കാത്ത വ്യക്തികളോ അല്ലെങ്കില് അധിക ക്ലിയറൻസ് ആവശ്യമായ ജോലിക്കായി പ്രത്യേക രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് യാത്ര ചെയ്യുന്നവരോ ആണ് ഈ വിഭാഗത്തില് ഉള്പ്പെടുന്നത്. വിദേശയാത്രയ്ക്ക് മുമ്ബ് ഉടമ അധിക എമിഗ്രേഷൻ നടപടികള്ക്ക് വിധേയനാകണം എന്ന് ഓറഞ്ച് പാസ്പോർട്ട് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
യാത്രയുടെ ലക്ഷ്യം എന്തുതന്നെയായാലും-വിനോദം, ബിസിനസ്സ്, ഔദ്യോഗിക ഡ്യൂട്ടി, അല്ലെങ്കില് ജോലി-ഒരു പാസ്പോർട്ടിൻ്റെ നിറം പ്രധാനപ്പെട്ട വിവരങ്ങള് ഉടനടി കൈമാറുന്നു. ഈ വ്യക്തമായ വർഗ്ഗീകരണവും ആധുനിക സാങ്കേതികവിദ്യയായ ബയോമെട്രിക് ഇ-പാസ്പോർട്ടുകളും സംയോജിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ഇന്ത്യൻ പാസ്പോർട്ട് സംവിധാനം ഇപ്പോള് ആഗോള നിലവാരം പുലർത്തുന്നുണ്ട്. ഇത് പൗരന്മാർക്കും ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കും നയതന്ത്രജ്ഞർക്കും അന്താരാഷ്ട്ര അതിർത്തികള് കടക്കുമ്ബോള് ആത്മവിശ്വാസവും സൗകര്യവും നല്കുന്നു
